W ramach inicjatywy Caritas Archidiecezji Gdańskiej OPP wraz z Fundacja Batorego w ramach konkursu "Razem dla innych, razem dla siebie", w projekcie "Głos dla gości" w ramach programu finansowanego przez Unię Europejską odbyły się w naszej szkole warsztaty robienia motanek.
Motanki to tradycyjne, słowiańskie lalki - talizmany, które wywodzą się z kultury wschodniosłowiańskiej (np. Ukrainy i Białorusi), a ich korzenie sięgają tysięcy lat wstecz.
• Pochodzenie: słowo pochodzi od ukraińskiego czasownika „motaty” (motać, nawijać).
• Sposób wykonania: Motanek nie zszywa się igłą ani nie przecina nożyczkami w trakcie właściwego tworzenia (tkaniny i pasma drze się lub przygotowuje wcześniej). Wierzono, że użycie ostrej igły, mogłoby „nakłuć los” lub przynieść pecha.
• Przekaz pokoleniowy: Wiedza o ich tworzeniu była przekazywana kiedyś ustnie z matki na córkę.
• Brak rysów twarzy: Tradycyjna motanka nie ma oczu, ust ani nosa. Według wierzeń twarz z rysami mogłaby nadać lalce własną duszę lub wpuścić złe intencje; brak oczu chronił też przed „złym okiem”.
Motanki pełniły funkcję amuletów, strażniczek domowego ogniska oraz formy wsparcia w trudnych momentach życia. Każda z nich miała określoną intencję:
• Ziarnuszka (Bogacz): Wypełniana ziarnami zbóż, grochem lub fasolą; miała zapewniać dostatek, obfitość i dobrobyt w domostwie.
• Żadanica: Lalka spełniająca marzenia – szeptano jej życzenie, wręczano drobny podarunek (np. tasiemkę) i chowano w bezpiecznym miejscu.
• Nierozłączki: Para lalek mających wspólną rękę-bazę, dawana nowożeńcom na szczęście i zgodne małżeństwo.
• Zielarka / Bezsennica: Wypełniana ziołami, mająca właściwości zdrowotne, kojące i odstraszające złe sny.
• Lalka Przejścia: Towarzyszyła człowiekowi w momentach życiowych transformacji i zmian.
Nasze motanki powstawały według naszych pomysłów z dużą dawką humoru i dobrej zabawy. A ich intencje? Wspólnie spędzić czas, porozmawiać, wrócić do tradycji i poznać coś nowego. A ich moc? Niech pozostanie tajemnicą dla twórców.
Dziękujemy bardzo pani Irynie za wprowadzenie nas w świat motanek